Rouwverwerking bestaat niet….

Het is leuk om stukjes te schrijven. Over foute caravanhandelaren en voegenfris (ps. De caravan is nog steeds droog). Ik doe dat graag. Maar mentaal loop ik de laatste tijd soms te ijsberen over de vraag in hoeverre ik zal schrijven over mijn gevoelens na het overlijden van Leo.

Mijn leven is totaal veranderd. Er heeft zich een nieuwe fase aangediend. Een fase waarin ik onbezorgd lol kan hebben, erop uit kan trekken, kan ontspannen. Maar ook een fase waarin ik pijn heb, verdrietig ben, en Leo mis.

En op de één of andere manier voelt het dan niet compleet als ik alleen maar leuke stukjes schrijf. Want ‘dat andere’ is er ook.

Maar wie heeft ooit gezegd dat mijn blogs een weerspiegeling van mijn leven moet zijn, in dezelfde verhoudingen als de inhoud van mijn blogs? Dat zijn eisen die ik mezelf opleg. En die ik dus ook los kan laten.

Ergens zit er ook nog een aarzeling om te schrijven over privé-gevoelens. Kijk, het gevoel opgelicht te worden, dat kan je delen. Het gevoel tekort te schieten in je voegenfrisheid, dat kan je delen. Het gevoel dat je blij bent met de camper, dat kan je delen….. Maar die andere gevoelens. Van onmacht, van verdriet, van pijn….

Daar heb ik meer moeite mee. En waarom dan, vraag ik me af. Het is deels omdat ik weet dat er nog zoveel meer ellende op de wereld is. (zie deze blog die ik eerder daarover schreef) En ook heel dichtbij. Bij mensen die geen blog schrijven. Omdat ze te moe zijn, omdat ze het niet kunnen, niet willen. Omdat ze hun verdriet in stilte moeten dragen. Omdat hun verdriet gewoon eenvoudig niet te beschrijven is. Of omdat ze er eenvoudig onmogelijk de tijd voor hebben. En dat zijn niet alleen mensen in Mosul, in Jemen of Iran. Dat zijn ook mensen hier om me heen. Van wie ik door de situatie met Leo ook blogs voorbij zag komen. Mensen met meervoudig gehandicapte kinderen. Mensen met een partner die dement wordt. De lijst is oneindig. Dan voelt de aandacht die ik met en door mijn blog krijg eigenlijk zo, ja, hoe zal ik het zeggen, onterecht….

Maar dan besef ik dat ik hetzelfde reageer als veel mensen die ik sprak toen Leo ziek was. Ze zeiden vaak “ach, maar dat is niets, het is niets vergeleken dat wat Leo moet doorstaan”. Ik vond – en vind nog – altijd dat de pijn die je doormaakt niet tegen elkaar af te zetten is. Dat er ergens iets ergers is (en wie zegt dat het erger is, is er een schaal van “erg”?) betekent niet dat jouw pijn er niet toe doet.

Ik vraag me af waarom ik blogs zou schrijven over dat wat er nu met mij en mijn leven gebeurt. Eerder had het allemaal o.a. als doel de MSA bekendheid te geven. Maar dat hoofdstuk is afgesloten. Het gaat nu dus om mij. En je moet wel heel gezocht gaan redeneren om daar een groter belang aan te verbinden. Soms is het onderhoudend, leuk stukkie schrijven. Maar wat drijft me om de diepte in te gaan? Steeds probeer ik dus een soort legitimatie te vinden om te schrijven over die “andere” dingen. Ik vind genoeg argumenten om het niet te doen. Omdat het te privé is. Omdat er ergere dingen zijn. Omdat het niet moet zijn om aan de verwachting te voldoen of om aandacht te krijgen. Omdat dat wat ik voel toch nooit onder woorden te brengen is. Omdat het echt niet uniek is om iemand te verliezen.

Er is recent een serie geweest over “Kijken in de Ziel” waar mensen aan het woord kwamen die niet lang te leven meer hadden. Ik heb het bewust niet bekeken. Te close. Te privé. Laat emoties maar privé zijn. (En zo had ik er ook in gezeten als ik géén man had die terminaal was). Tenzij het een groter doel dient, zoals bekendheid over een ziekte als MSA. Of om inzicht te geven in de frustratie als een hoofdsteun niet geleverd wordt door een firma. Maar emoties over het verlies van je man. Daar zou je niet over moeten schrijven.

Dat is natuurlijk kul. Ik kan er over schrijven en het is aan de lezer of die het leest. Maar het is een feit dat stukjes over wezenlijke dingen meer gelezen worden dan de stukjes over luchtige onderwerpen. Zijn alle lezers dan sensatiezoekers? Ramptoeristen? Of is het echt de behoefte aan herkenning. Is het meeleven. Is het omdat het over dingen gaat die er toe doen?

Ik besef dat ik soms erg veel nadenk. Maar ik voel ook dat ik graag wil delen hoe bijzonder dat moment was, op die doodstille camping in Friesland, waar ik op een avond het hele verhaal rond het overlijden van Leo van A tot Z uitgebreid kon vertellen. En heel hard kon huilen. Met de arm van mijn zussie om me heen.

En ik wist dat het nodig was om dat verhaal te vertellen, omdat er éérder anderen waren waar ik mee praatte. En die me lieten praten. Of me vragen stelde. Waar ik soms hélemaal niet op in ging. Maar die me wel deden beseffen dat daar iets zat wat het meeste pijn deed. Zo heeft elke vraag zin. En heeft elk gesprek zin. En heeft elk contact zin. Soms vluchtig, soms diepgaand. Kijk, en dát vind ik dus het vermelden waard! En natuurlijk dat ik zo blij met mijn zussen ben. En familie. En vrienden.

Rouwverwerking bestaat niet. Zei deze man. Ik ben het met hem eens. Luisteren…… En dan niet verwachten dat meteen iemand in huilen uitbarst. Dat komt later wel…. Bij mij tenminste.

20 thoughts on “Rouwverwerking bestaat niet….

  1. Of… rouwen doet ieder op eigen wijze. Jij op de jouwe. Mensen om je heen, zussen, familie, vrienden en vriendinnen, het is fijn dat ze er zijn, maar uiteindelijk moet jij zonder Leo leven. Zwaar hoor.

  2. Ha lieve Sylvia, dank je wel voor deze beschrijving van je leven. Je bent zo’n bijzonder mooi en lief mens. Leo heeft zo met je gebofd(raar woord)! Tranen bij het lezen en zoveel mededogen. Dikke kus ada

    • Dank je en fijn dat je meeleest. Ik heb het plan om jou/jullie echt een keer op te zoeken op een van die mooie boten van jullie. Of in Spanje natuurlijk 😉 Maar voorlopig wil ik ook wat meer gaan aarden hier in huis. Ben nu op een of andere manier toch best druk. Heb zelfs gedacht om me aan te bieden in de bediening bij jullie voor een seizoen. MAar zo heb ik duizend gedachtes. Voorlopig wat camperen en schrijven en af en toe thuis voor de was en de tuin….. Maar hoop serieus elkaar eens te treffen. Jullie zijn uiteraard hier ook welkom maar ik zie ook dat jullie beredruk zijn!

  3. Pijn mag je altijd delen, waar en wanneer jij dat nodig hebt. En ja, veel mensen kennen pijn, angst, verdriet… ik ook. Ieders pijn mag er zijn en het is geen wedstrijdje. Als ik daarover deel, is dit voor herkenning, maar ook omdat het een stukje heelt.
    Het mag, maar het hoeft niet. Dat voel je altijd zelf het beste.

    Veel kracht!

    Monique

    • Dank je Monique. Heel bijzonder dat jij meeleest. Ik besef dat jij er ook met een hele persoonlijke bril naar kijkt gezien de situatie met je moeder. (of was het je vader; ik raak daar steeds van in de war). En ook natuurlijk met je hele eigen verhaal. Over pijn gesproken…..

  4. Dank je wel voor deze openhartige gedachten. Halverwege het lezen dacht ik: ze gaat er mee stoppen. En ik zou dat kunnen begrijpen. En toch …
    Ik ben over dit alles nog lang niet uitgedacht, hoe ik dat zou doen, ik ‘er in zit’/ of zou zitten. Je hebt in ieder geval de gave dit zo mooi te kunnen verwoorden en uit te drukken.

    Maakt dit dat je overdenking, maar vooral jouw gevoel, mij raakt?

    Lfs Arnold

    • Hoi Arnold. Ja, als ik het teruglees lijkt het er inderdaad naar toe te gaan dat ik stop. En toch, en toch. Ik heb nog zoveel te schrijven. Ik zie dat het ook soms herkenning geeft. Ik heb best uitgebreid geschreven over mijn overdenking. Omdat ik dat zelf nodig heb. En dan kan ik los 😉

  5. Goed geschreven, Sylvia. Het past in de tocht die je maakt. Bij het (her)uitvinden van je leven, komen veel vragen boven. Ze opschrijven en jezelf dingen afvragen, is nuttig, ook al komt er niet meteen of zelfs nooit een antwoord op. En wat pijn betreft: mijn moeder zegt altijd dat zij de pijn van een snee in haar vinger erger vindt dan wanneer de buurvrouw haar arm breekt. Eigen leed eerst…

    • Nu weet ik van wie jij die wijsheid hebt; van je moeder 😉
      Schrijven dwingt je te komen tot de kern, en dat is moeilijk genoeg. Daar weet jij alles van… “Het past in de toch die je maakt”. Ja, dat denk ik ook. Deze overdenking heb ik nodig om verder te gaan. Groetjes aan Mieke. En aan je moeder.,,,

  6. Zo’n mooie minivakantie gehad Syl en t was geweldig dat we “dit” samen konden doen! Blijf schrijven want je helpt niet alleen jezelf maar je geeft ook woorden aan het verdriet van anderen die dat zelf niet zo gemakkelijk kunnen. Je zet ons bovendien allemaal weer even aan het denken! Knuffel voor mijn lieve stoere zus!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s